De opleidingsplicht stopt niet bij het portier.

Bij dit onderwerp lopen twee vragen vaak door elkaar: moet de organisatie een veiligheidsadviseur aanstellen, en welke medewerkers moeten worden geschoold. Het zijn verschillende vragen met verschillende antwoorden, maar ze hangen samen — de veiligheidsadviseur is doorgaans ook degene die de opleidingsbehoefte binnen de organisatie in kaart brengt.

De aanstelling van een veiligheidsadviseur is in beginsel verplicht voor iedere onderneming die gevaarlijke goederen vervoert, verpakt, laadt, vult of lost. Er bestaan uitzonderingen, onder meer voor ondernemingen die uitsluitend binnen de vrijstellingsgrenzen blijven — zie hierover onze toelichting bij de vrijstellingsregeling. Of uw organisatie onder een uitzondering valt, is iets wat wij per geval beoordelen; het is geen aanname die zonder toetsing veilig te maken is.

De opleidingsplicht is breder en raakt vrijwel elke organisatie die met gevaarlijke goederen te maken heeft, ook wanneer een veiligheidsadviseur niet verplicht is. Naast het certificaat voor chauffeurs bestaat de verplichting tot functiegerichte instructie voor eenieder wiens taken de indeling, verpakking, etikettering of documentatie van een zending raken.

De functiegerichte instructie is het onderdeel van de opleidingsplicht dat in de praktijk het vaakst wordt onderschat. Deze verplichting geldt voor iedereen wiens werkzaamheden verband houden met het vervoer van gevaarlijke goederen, ook wanneer diegene zelf nooit een vrachtwagen bestuurt. Concreet gaat het onder meer om:

• Orderverwerking. Medewerkers die orders invoeren of bevestigen, moeten weten wanneer een zending onder het ADR valt en welke gegevens dat voor het vervoersdocument oplevert.
• Magazijn. Medewerkers die verpakken, etiketteren, laden of lossen, moeten de betekenis van gevarenetiketten en de regels voor samenlading kennen.
• Inkoop. Bij de keuze van leveranciers en de beoordeling van veiligheidsinformatiebladen is kennis van classificatiecriteria relevant, ook al vindt daar geen fysiek transport plaats.
• Planning en klantcontact. Wie afspraken maakt over levertijden en -wijze, moet weten welke beperkingen voor gevaarlijke goederen gelden, bijvoorbeeld bij transport door tunnels of nabij bebouwde kom.

Wanneer wij een organisatie doorlichten, is een ontbrekende of onvolledige functiegerichte instructie voor deze groepen een van de meest voorkomende bevindingen — vaker dan tekortkomingen bij de chauffeurs zelf, die doorgaans wel over het juiste certificaat beschikken.

Wij stellen vast of uw organisatie een veiligheidsadviseur dient aan te stellen, en welke functiegroepen binnen uw specifieke proces onder de opleidingsplicht vallen. Dat laatste verschilt per organisatie: een productiebedrijf met eigen laadperron kent andere risicomomenten dan een handelsonderneming die uitsluitend verpakte colli bij derden laat ophalen.

De uitkomst is een overzicht per functiegroep, met een indicatie van het type instructie dat nodig is en de frequentie waarmee deze herhaald moet worden. Wij verzorgen de opleiding zelf niet — dat ligt buiten onze onafhankelijke positie — maar wij kunnen de beoordeling koppelen aan een bredere compliance-doorlichting wanneer u ook het onderliggende proces wilt laten beoordelen.